Huis volledig elektrisch verwarmen: welke oplossing past bij jou?

Welke systemen kun je gebruiken om je huis elektrisch te verwarmen?

Elektrische verwarmingssystemen verschillen sterk in warmtebeleving, snelheid en energiegebruik. Hieronder vergelijken we de belangrijkste mogelijkheden. Daarbij maken we onderscheid tussen directe elektrische verwarming, die elektriciteit vrijwel één-op-één omzet in warmte, en een warmtepomp, die met één kWh elektriciteit meerdere kWh warmte kan leveren.

Infraroodpanelen

Infraroodpanelen zetten elektriciteit om in stralingswarmte. Deze warmte wordt rechtstreeks opgenomen door mensen, vloeren, wanden en meubels. Daardoor ervaar je snel comfort zonder dat eerst alle lucht in de ruimte hoeft te worden opgewarmd.

Een infraroodpaneel kan op twee manieren worden toegepast:

• als gerichte verwarming van bijvoorbeeld een werkplek, zithoek of badkamer;

• als hoofdverwarming voor één of meerdere complete ruimtes.

Vooral de mogelijkheid om iedere ruimte afzonderlijk te regelen maakt infraroodverwarming interessant. Je verwarmt alleen waar en wanneer dat nodig is. Voor een complete woning is infraroodverwarming echter vooral geschikt wanneer het huis goed tot zeer goed geïsoleerd is en het benodigde vermogen per ruimte zorgvuldig wordt berekend.

De belangrijkste voordelen zijn:

• snel voelbare stralingswarmte;

• afzonderlijke regeling per ruimte;

• weinig luchtcirculatie;

• geen leidingen, buitenunit of grote technische installatie;

• plaatsing aan de wand of het plafond.

In een woning met een hoge warmtevraag kan volledig verwarmen met infraroodpanelen tot een hoog stroomverbruik leiden. Daarom kijken we niet alleen naar het vloeroppervlak, maar ook naar het warmteverlies, de isolatie, beglazing, buitenmuren en gewenste temperatuur.

Elektrische kachels en convectoren

Elektrische kachels, radiatoren en convectoren verwarmen voornamelijk de lucht in een ruimte. Een verwarmingselement zet elektriciteit om in warmte; bij sommige modellen verspreidt een ventilator de warme lucht sneller.

Deze apparaten zijn gemakkelijk te plaatsen en kunnen een kleine, afgesloten ruimte snel opwarmen. Ze zijn daarom vooral geschikt voor tijdelijk gebruik of voor ruimtes die niet voortdurend verwarmd hoeven te worden.

Aandachtspunten zijn:

• warme lucht stijgt op en kan via een open trap of vide verdwijnen;

• in grote of slecht geïsoleerde ruimtes is relatief veel vermogen nodig;

• bij langdurig gebruik kan het stroomverbruik behoorlijk oplopen;

• een ingebouwde thermostaat en tijdprogramma helpen onnodig verwarmen te voorkomen.

Voor het volledig verwarmen van een woning zijn losse elektrische kachels doorgaans niet de meest comfortabele of zuinige oplossing. Als tijdelijke verwarming of aanvulling kunnen ze wel praktisch zijn.

Elektrische vloerverwarming

Elektrische vloerverwarming verdeelt de warmte gelijkmatig over het vloeroppervlak. Omdat de warmte van onderaf komt, voelt de ruimte vaak comfortabel aan zonder dat de luchttemperatuur uitzonderlijk hoog hoeft te zijn.

Het geschikte systeem hangt af van de vloeropbouw:

• onder tegels wordt meestal een elektrische kabelmat in de tegellijm verwerkt;

• in een nieuwe cementdekvloer kan een verwarmingskabel worden aangebracht;

• onder laminaat, klik-pvc of lamelparket kan infrarood verwarmingsfolie worden gebruikt;

• onder plak-pvc of linoleum is verwarmingsfolie met een geschikte tussenvloer nodig.

De opwarmtijd verschilt per systeem en vloerafwerking. Folie direct onder een zwevende vloer reageert doorgaans sneller dan een kabel die diep in een cementdekvloer ligt. Een zwaardere vloer houdt de warmte juist langer vast.

Elektrische vloerverwarming is vooral aantrekkelijk in goed geïsoleerde ruimtes en bij renovaties waarbij weinig plaats beschikbaar is voor een traditioneel verwarmingssysteem. Voor gebruik als hoofdverwarming moet vooraf worden vastgesteld of het beschikbare vloeroppervlak voldoende vermogen kan leveren om het warmteverlies van de ruimte op te vangen.

Elektrisch verwarmen met een split-unit airco

Een split-unit airco is technisch gezien een lucht-luchtwarmtepomp. Het systeem haalt warmte uit de buitenlucht en geeft deze via de binnenunit af aan de ruimte. In de zomer kan hetzelfde systeem worden gebruikt om te koelen.

Het belangrijkste verschil met directe elektrische verwarming is het rendement. Een infraroodpaneel, convector of elektrische vloer zet één kWh elektriciteit om in ongeveer één kWh warmte. Een warmtepomp kan met één kWh elektriciteit meerdere kWh warmte aan de woning afgeven. Daardoor is een airco op jaarbasis vaak energiezuiniger.

Er zijn ook aandachtspunten:

• de warmte wordt via luchtstroming verspreid;

• voor meerdere afgesloten ruimtes zijn vaak meerdere binnenunits nodig;

• de binnen- en buitenunit moeten een geschikte plaats krijgen;

• het rendement en vermogen nemen bij lage buitentemperaturen af;

• tijdens het ontdooien van de buitenunit kan de verwarming kort worden onderbroken.

Een airco kan daardoor zeer geschikt zijn voor het verwarmen van een woonkamer of andere open ruimte. Voor extra comfort op een vaste zit- of werkplek kan het systeem worden gecombineerd met gerichte infraroodverwarming.

Kan een hele woning met infraroodpanelen worden verwarmd?

Ja, technisch gezien kan een complete woning met infraroodpanelen worden verwarmd. Dat betekent alleen niet dat dit voor iedere woning automatisch de verstandigste oplossing is. Volledig elektrisch verwarmen met infrarood is vooral interessant bij een goed tot zeer goed geïsoleerde woning met een beperkte warmtevraag.

Voor een betrouwbare berekening moet het benodigde vermogen per ruimte worden bepaald. Daarbij kijken we onder meer naar:

• het vloeroppervlak en de inhoud van de ruimte;

• de isolatie van vloer, muren en dak;

• het type en de hoeveelheid beglazing;

• het aantal buitenmuren;

• ventilatie en eventuele tocht;

• de gewenste temperatuur;

• de ligging en functie van de ruimte.

Op basis daarvan ontstaat een plaatsingsplan met het benodigde vermogen en een geschikte positie voor ieder paneel. Een verkeerde berekening kan zorgen voor onvoldoende comfort of juist onnodig veel geïnstalleerd vermogen.

Bij een minder goed geïsoleerde woning kan het jaarlijkse stroomverbruik van directe elektrische verwarming hoog worden. In zo’n situatie kan een warmtepomp of een combinatie van verschillende verwarmingssystemen financieel aantrekkelijker zijn.

Let op: vergelijk niet alleen het stroomverbruik, maar de totale kosten over meerdere jaren. Een warmtepomp is doorgaans efficiënter, maar vraagt een hogere investering, professionele installatie en periodiek onderhoud. Infraroodpanelen hebben meestal lagere aanschaf- en installatiekosten, bevatten geen bewegende onderdelen en zijn vrijwel onderhoudsvrij. Welke oplossing financieel het gunstigst is, hangt daarom af van de woning, de warmtevraag, het gebruik en de gekozen installatie.

Is je elektrische aansluiting geschikt?

Wanneer meerdere infraroodpanelen, elektrische vloerverwarming of andere elektrische apparaten tegelijkertijd worden gebruikt, kan het totale aansluitvermogen flink oplopen. Daarom moet bij een volledig elektrische woning ook de meterkast worden gecontroleerd.

Let daarbij op:

• het gezamenlijke vermogen van alle verwarmingssystemen;

• de verdeling over de verschillende groepen;

• andere grote verbruikers, zoals een inductiekookplaat, boiler of laadpaal;

• de capaciteit van de hoofdaansluiting;

• hoeveel apparaten naar verwachting gelijktijdig worden gebruikt.

Thermostaten zorgen ervoor dat de verwarming niet voortdurend op vol vermogen werkt. Toch moet de installatie berekend zijn op een realistische gelijktijdige belasting. Laat bij twijfel de meterkast en aansluiting beoordelen door een erkend installateur.

Vergeet het warme tapwater niet

Wanneer de cv-ketel volledig wordt verwijderd, is er ook een andere oplossing nodig voor warm water in de keuken en badkamer. Ruimteverwarming met infraroodpanelen of elektrische vloerverwarming levert namelijk geen warm tapwater. 

Mogelijke oplossingen zijn onder andere:

• een elektrische boiler;

• een warmtepompboiler;

• een compacte keukenboiler voor een afzonderlijk tappunt;

• in specifieke situaties een elektrische doorstromer.

Welke oplossing geschikt is, hangt af van het aantal personen, het douche- en badgebruik, de gewenste opwarmtijd en de beschikbare elektrische aansluiting. Neem het verbruik en vermogen van de warmwaterinstallatie daarom mee in de berekening voor de gehele woning.

Gebruik je momenteel ook gas om te koken, dan moet je daarnaast overstappen op elektrisch koken voordat de gasaansluiting volledig kan vervallen.

Welke elektrische verwarming past bij jouw woning?

De beste oplossing hangt niet alleen af van het rendement, maar ook van de woning en de manier waarop je verwarmt.

• Infraroodpanelen: geschikt voor gerichte verwarming, afzonderlijk geregelde ruimtes en goed geïsoleerde woningen zonder plaats voor een buitenunit.

• Elektrische vloerverwarming: geschikt wanneer je een gelijkmatig warme vloer wilt en de vloer toch wordt vernieuwd of opgebouwd.

• Elektrische kachels en convectoren: vooral praktisch voor tijdelijk gebruik in kleine, afgesloten ruimtes.

• Split-unit airco: vaak een energiezuinige keuze voor grotere, open ruimtes die zowel verwarmd als gekoeld moeten worden.

• Een combinatie van systemen: interessant wanneer je per ruimte de oplossing wilt kiezen die daar het beste functioneert.

Een woning hoeft dus niet met één type verwarming te worden uitgerust. Zo kunnen infraroodpanelen aan de wand of het plafond de leefruimtes verwarmen, zorgt elektrische vloerverwarming voor comfort in de badkamer en geeft een compact infraroodpaneel gerichte warmte bij een vaste werkplek.

Nog niet klaar om volledig elektrisch te verwarmen? Je kunt ook beginnen met gerichte infraroodverwarming in de ruimtes die je het meest gebruikt en de cv-installatie voorlopig behouden. Lees hoe je dit praktisch aanpakt in Infraroodpaneel als bijverwarming: is het zinvol?

Conclusie: volledig elektrisch verwarmen vraagt om een goed plan

Een huis volledig elektrisch verwarmen is mogelijk, maar de beste aanpak verschilt per woning. Goede isolatie en een betrouwbare berekening van het warmteverlies vormen altijd het uitgangspunt. Daarna kun je per ruimte bepalen of infraroodpanelen, elektrische vloerverwarming of een ander systeem het beste past.

Kijk daarbij niet alleen naar het stroomverbruik. Neem ook de aanschaf- en installatiekosten, het onderhoud, de elektrische aansluiting, de regeling per ruimte en de oplossing voor warm tapwater mee. Zo ontstaat een verwarmingsplan dat niet alleen op papier werkt, maar ook voldoende comfort biedt.

Wil je weten welk vermogen en welke plaatsing bij jouw woning passen? Gebruik onze keuzehulp of vraag ons persoonlijk advies.

Veelgestelde vragen over volledig elektrisch verwarmen

Kun je een heel huis verwarmen met infraroodpanelen?

Ja, dat is technisch mogelijk. Het is vooral geschikt voor goed tot zeer goed geïsoleerde woningen met een beperkte warmtevraag. Het benodigde vermogen moet voor iedere ruimte afzonderlijk worden berekend.

Is infraroodverwarming zuiniger dan een warmtepomp?

Een warmtepomp levert doorgaans meer warmte per kWh elektriciteit. Infraroodpanelen hebben daarentegen meestal lagere aanschaf- en installatiekosten, zijn vrijwel onderhoudsvrij en maken zeer gerichte regeling per ruimte mogelijk. Vergelijk daarom de totale kosten en niet alleen het stroomverbruik.

Hoeveel vermogen heb ik nodig om mijn woning elektrisch te verwarmen?

Dat hangt onder meer af van de isolatie, het oppervlak, de inhoud, beglazing, buitenmuren, ventilatie en gewenste temperatuur. Een algemene berekening per vierkante meter geeft slechts een indicatie; voor hoofdverwarming is een berekening per ruimte verstandig.

Moet de meterkast worden aangepast?

Niet altijd. Dit hangt af van het gezamenlijke vermogen van de verwarming, andere grote stroomverbruikers en de capaciteit van de huidige aansluiting. Laat de installatie bij twijfel controleren door een erkend installateur.

Hoe krijg ik warm water zonder cv-ketel?

Daarvoor is een afzonderlijke voorziening nodig, zoals een elektrische boiler of warmtepompboiler. Neem het vermogen en verwachte verbruik hiervan mee in het totale energieplan voor de woning.